Waarom je biologische leeftijd belangrijker is dan je kalenderleeftijd.
Je geboortedatum vertelt hoeveel jaren voorbij zijn. Je cellen vertellen hoe oud je lichaam werkelijk is. En die twee lopen vaker uit elkaar dan je denkt.
Wat is jouw echte leeftijd? Grote kans dat het eerste waar je aan denkt het aantal jaren is dat is verstreken sinds je geboortedag. Dit noemen we ook wel je kalenderleeftijd. Maar wist je dat je cellen vaak een heel ander verhaal vertellen?
Zij verklappen namelijk je biologische leeftijd: de échte leeftijd van je lichaam. Die laat zien hoe ver jouw lichaam daadwerkelijk is verouderd ten opzichte van wat je op basis van je kalenderleeftijd zou verwachten. Veroudering is een geleidelijk proces waarbij cellen minder goed herstellen, schade zich langzaam opstapelt en het lichaam steeds minder efficiënt gaat functioneren. Hoe snel dat gebeurt verschilt enorm van persoon tot persoon en wordt voor een groot deel beïnvloed door de manier waarop we leven.
Het kan zijn dat dit nieuw voor je is. Maar wist je dat er tussen twee mensen van precies vijftig jaar biologisch gezien wel tientallen jaren verschil kan zitten! De één rent nog moeiteloos bergopwaarts, terwijl de ander dagelijks medicijnen gebruikt en weinig energie ervaart. Hun kalenderleeftijd is hetzelfde, maar de mate waarin hun lichaam is verouderd verschilt aanzienlijk. Dat laat zien dat de snelheid waarmee we verouderen veel minder vastligt dan vaak wordt gedacht.
Wat je biologische leeftijd bepaalt
Het verschil in biologische leeftijd wordt bepaald door onder andere:
- metabole gezondheid (de manier waarop je lichaam met energie omgaat)
- spiermassa
- slaapkwaliteit
- mate van chronische ontsteking in het lichaam
- de omgeving waarin je leeft
Samengenomen geven deze factoren een veel beter beeld van hoe gezond je lichaam van binnen is en de snelheid waarmee het veroudert dan alleen je kalenderleeftijd ooit kan vertellen.
Je zou kunnen zeggen dat iemand met een jonge biologische leeftijd de grootste kans heeft om zijn of haar maximale levensduur in goede gezondheid te bereiken. Is je biologische leeftijd juist hoger dan je kalenderleeftijd, dan betekent dat dat je lichaam sneller is verouderd dan je op basis van je geboortedatum zou verwachten. Cellen herstellen minder efficiënt, het metabolisme raakt vaker ontregeld en het risico op chronische aandoeningen neemt geleidelijk toe.
Ouder worden is niet hetzelfde als sneller verouderen
We weten allemaal dat ouder worden bij het leven hoort. Veel ongemakken accepteren we daarom als iets onvermijdelijks. Maar ouder worden betekent niet automatisch dat je ook sneller hoeft te verouderen. Je kalenderleeftijd kunnen we niet veranderen. De snelheid waarmee je biologisch veroudert, kunnen we wél in belangrijke mate beïnvloeden.
Hoe snel we biologisch verouderen wordt namelijk niet alleen bepaald door onze genen. Bij de meeste leeftijdsgerelateerde aandoeningen verklaart genetica slechts 20 tot 30% van het risico. De rest wordt beïnvloed door factoren zoals leefstijl, leefomgeving en andere biologische processen. Dat betekent dat we vaak veel meer invloed hebben op onze gezondheid dan we zelf denken.
Een momentopname, geen vaststaand feit
Het mooie is dat biologische leeftijd geen vaststaand gegeven is, maar een momentopname van de gezondheid van je lichaam op een bepaald punt in je leven. Anders dan je geboortedatum kan de snelheid waarmee je lichaam veroudert veranderen. Vertragen, of in sommige gevallen zelfs deels omkeren. Veroudering is dus geen proces dat je alleen maar overkomt. Iedere gezonde keuze die je maakt, is als het ware een investering in de leeftijd waarop je lichaam zich gedraagt.
Dat is waar Longevity om draait. Niet om koste wat kost zo oud mogelijk te worden, maar om zoveel mogelijk gezonde levensjaren toe te voegen aan het leven.
Zodat je niet alleen langer leeft, maar vooral langer vitaal, energiek en zelfstandig blijft. Wie biologisch jong blijft, wordt natuurlijk wel ouder, maar doet dat in een veel lager tempo. Het lichaam blijft langer herstellen, aanpassen en optimaal functioneren.
Gelijk aan de slag? Kom in beweging
Zit minder stil, kom in beweging. Iedere keer dat je hart, longen, spieren en bloedvaten samenwerken om een wandeling, fietstocht of training mogelijk te maken, investeer je in een lichaam dat langer vitaal blijft. De cardiorespiratoire fitheid (VO2 max) wordt gezien als de ‘number one’ voorspeller van de lifespan. Dat maakt beweging één van de invloedrijkste en meest beïnvloedbare Longevity-strategieën die je tot je beschikking hebt.
Bron · Association of Cardiorespiratory Fitness With Long-term Mortality, JAMA Network Open